حکمرانی جهانی

مکرون در سخنرانی شب پیروزی خود در مقابل برج چشمک‌زن ایفل گفت فرانسوی‌ها «فرانسه مستقل‌تر و اروپای قوی‌تر» را انتخاب کرده‌اند.

آمریکا؛ هژمونِ کهنه، رو به مُوت است، هژمونِ نو نیز نمی‌تواند متولد شود و جنگ اوکراین نیز از علائم وحشت‌زای همین «بحران» است.

توجه جدی‌تر در قوانین بر نحوۀ حمایت عملی و مؤثر از اشخاص و شرکت‌های ایرانی متعددی که به‌تبع فعالیت‌های اقتصادی خود مورد تحریم‌های غیرآمریکایی نیز قرارگرفته‌اند بخش مهمی از تمرکز بر چگونگی شکستن تحریم‌ها را تشکیل می‌دهد.

آمریکایی‌ها در تکاپو هستند تا به هر قیمت با ایران و ونزوئلا به توافق برسند؛ کشورهایی که خود آمریکایی‌ها در گذشته علیهشان تحریم‌های غیرقانونی وضع کردند. آن‌ها حاضرند تا با ایران به صلح برسند و فوراً تمام اسناد را امضا کنند و همچنین با ونزوئلا.

درراه دیدار با رئیس‌جمهور روسیه، ولادیمیر پوتین، در مسکو از امانوئل ماکرون، همتای فرانسوی او، در مورد یک راه‌حل ممکن پرسیده شد: «فنلاندسازی»؛ اشاره ای به وضعیت بی‌طرفی رسمی فنلاند در طول جنگ سرد. آقای مکرون اذعان داشت که این هم «یک مدلی بر روی میز» بود، اما هم‌اکنون او اصرار داشت که البته دیپلمات‌ها باید چیز جدیدی اختراع کنند.

ایران باید تلاش کند از بحران اوکراین با فرصت‌‌‌سازی در بازارهای خارجی ازدست‌رفتۀ روسیه به‌ویژه در اتحادیۀ اروپا و بازار داخلی خود روسیه، بهرۀ اقتصادی مناسب را ببرد. البته در این راه واضح است که جهت کاهش حساسیت روسیه بهتر است تا حد امکان «سیاست‌های اِعلامی» با «سیاست‌های اِعمالی» تفاوت داشته باشد؛ چراکه از پوتین منقول است که خیابان‌های لنین‌گراد (سن‌پترزبورگ كنونی) به او آموخته است وقتی دعوا غیرقابل‌اجتناب است ضربۀ اول را او باید بزند!

در محافلی گفته می‌شود که ممکن است قطر با ایران توافق کند تا مقادیری از گاز میدان‌های مشترک با ایران در پارس‌جنوبی را درازای پرداخت بهای آن با تبدیل آن به گاز طبیعی مایع به اتحادیه اروپا به‌خصوص آلمان صادر کند. این‌یکی از مباحثی است که احتمالاً در سفر جناب رئیسی به قطر با امیر این کشور، موردبررسی و مذاکره قرار گرفته باشد. در صورت موفقیت این مذاکرات، باب جدید و گسترده دیگری از راهبرد تعاملاتی انرژی برای ایران گشوده خواهد شد و گاز ایران برای اولین بار به اروپا خواهد رسید.

برژینسکی در کتاب «صفحۀ بزرگ شطرنج» به‌طور بالقوه خطرناک‌ترین سناریو را «ائتلاف بزرگِ» چین، روسیه و شاید ایران می‌داند. یک «ائتلاف ضدهژمونیک» که نه با ایدئولوژی بلکه با نارضایتی‌های مکملِ همدیگر، متحد می‌شود.

نگاه مستقل این است که روسیه یک کشور قدرتمند در همسایگی شمال ایران است. طبعاً جمهوری اسلامی ایران فارغ از روابط خود با سایر کشورها علاقه‌مند است که با روسیه به‌عنوان کشور همسایه شمالی خود روابط مستحکمی مبتنی بر منافع ملی خود داشته باشد.

تصویری که امروز از اینترنت در دست می‌باشد تمرکزی از قدرت در دست چند شرکت خیلی بزرگ و مداخلات بلوک‌های قدرت رقیب با محوریت آمریکا، چین و اتحادیۀ اروپا که منجر به دورنمای دیجیتال بسیار تکه‌تکه‌تری شده است.

این‌چنین شد که درنهایت اشرف غنی؛ نویسنده تقدیرشدۀ کتاب «بازسازی کشورهای فروشکسته»، دیوانه‌وار و در کمتر از دو دقیقه با رسوایی از کشور فروشکسته‌اش فرار کرد!

بدین ترتیب تقلیل سطح حمایت از برجام توسط اتحادیۀ اروپا در برابر ایالات‌متحده را به‌وضوح در حدّ ارزیابی «زیان اقتصادی نامتناسبِ قبض تلفن بانک ملی به شرکت مخابرات آلمان» می‌توان مشاهده کرد.