حکمرانی خوب

غلبه منطق امنیتی بر منطق تقنین: امنیت بدون مرز؛ قانون بدون تعریف تاریخ : 1405/05/26

غلبه منطق امنیتی بر منطق تقنین: امنیت بدون مرز؛ قانون بدون تعریف

مسئله درنهایت یک انتخاب ساده میان امنیت یا آزادی نیست؛ مسئله، طراحی قانونی است که بتواند هر دو را هم‌زمان حفظ کند. مسئله و ایراد به این طرح مخالفت با مقابله با نفوذ نیست؛ مسئله، غلبه منطق امنیتی بر منطق تقنین دقیق است. قانون زمانی می‌تواند امنیت‌آفرین باشد که دقیقاً مشخص کند «نفوذ» چیست، چه رفتاری جرم محسوب می‌شود و مجازات آن تا کجا باید امتداد یابد. اگر دامنه جرم‌انگاری گسترده، تعریف‌ها مبهم و ضمانت اجرا سنگین باشد، مرز میان «تهدید امنیتی» و «تعامل مشروع» مخدوش می‌شود.
مسئله درنهایت یک انتخاب ساده میان امنیت یا آزادی نیست؛ مسئله، طراحی قانونی است که بتواند هر دو را هم‌زمان حفظ کند. مسئله و ایراد به این طرح مخالفت با مقابله با نفوذ نیست؛ مسئله، غلبه منطق امنیتی بر منطق تقنین دقیق است. قانون زمانی می‌تواند امنیت‌آفرین باشد که دقیقاً مشخص کند «نفوذ» چیست، چه رفتاری جرم محسوب می‌شود و مجازات آن تا کجا باید امتداد یابد. اگر دامنه جرم‌انگاری گسترده، تعریف‌ها مبهم و ضمانت اجرا سنگین باشد، مرز میان «تهدید امنیتی» و «تعامل مشروع» مخدوش می‌شود.
حکمرانی خوب
پارادوکس نروژی: از نفرین منابع به نفرین رفاه تاریخ : 1405/05/10

پارادوکس نروژی: از نفرین منابع به نفرین رفاه

اهمیت تجربه نروژ تنها به این کشور محدود نمی‌شود و در یک چارچوب نظری قابل‌تعمیم (Generalizable Analytical Framework) برای تحلیل اقتصادهای نفتی خلیج‌فارس، صندوق‌های ثروت حاکمیتی و آینده اقتصادهای مبتنی بر هوش مصنوعی قابل‌بررسی می‌باشد. پرسش بنیادین آینده این نیست که چگونه ثروتمند شویم؛ بلکه این است که چگونه پس از ثروتمند شدن، پویایی اقتصادی خود را حفظ کنیم. اگر قرن بیستم با چالش «نفرین منابع» شناخته می‌شد؛ شاید چالش قرن بیست‌ویکم «نفرین رفاه» باشد.
اهمیت تجربه نروژ تنها به این کشور محدود نمی‌شود و در یک چارچوب نظری قابل‌تعمیم (Generalizable Analytical Framework) برای تحلیل اقتصادهای نفتی خلیج‌فارس، صندوق‌های ثروت حاکمیتی و آینده اقتصادهای مبتنی بر هوش مصنوعی قابل‌بررسی می‌باشد. پرسش بنیادین آینده این نیست که چگونه ثروتمند شویم؛ بلکه این است که چگونه پس از ثروتمند شدن، پویایی اقتصادی خود را حفظ کنیم. اگر قرن بیستم با چالش «نفرین منابع» شناخته می‌شد؛ شاید چالش قرن بیست‌ویکم «نفرین رفاه» باشد.
حقوق اقتصادی حقوق نفت و گاز حکمرانی خوب
فرار تراستی‌ها و یک پارادوکس حقوقی:  فرار از ایران و ورود به حوزۀ قضایی آمریکا تاریخ : 1405/05/07

فرار تراستی‌ها و یک پارادوکس حقوقی: فرار از ایران و ورود به حوزۀ قضایی آمریکا

اگر فرض کنیم برخی از تراستی‌ها در جریان انتقال درآمدهای نفتی ایران، از سازوکارهایی استفاده کرده‌اند که از منظر حقوق آمریکا مشمول تحریم‌های ثانویه، قوانین مبارزه با پول‌شویی یا سایر مقررات کیفری و مالی ایالات‌متحده بوده است، خروج آن‌ها از ایران ممکن است الزاماً به معنای ورود به یک محیط امن‌تر نباشد؛ بلکه در شرایطی می‌تواند آن‌ها را در معرض یک حوزه قضایی دیگر قرار دهد.
اگر فرض کنیم برخی از تراستی‌ها در جریان انتقال درآمدهای نفتی ایران، از سازوکارهایی استفاده کرده‌اند که از منظر حقوق آمریکا مشمول تحریم‌های ثانویه، قوانین مبارزه با پول‌شویی یا سایر مقررات کیفری و مالی ایالات‌متحده بوده است، خروج آن‌ها از ایران ممکن است الزاماً به معنای ورود به یک محیط امن‌تر نباشد؛ بلکه در شرایطی می‌تواند آن‌ها را در معرض یک حوزه قضایی دیگر قرار دهد.
حقوق بانکی حقوق نفت و گاز حکمرانی خوب
بررسی ابعاد قانونی یک خاموشی 60 روزه: ادامه قطع اینترنت در تضاد با قانون اساسی است تاریخ : 1405/02/09

بررسی ابعاد قانونی یک خاموشی 60 روزه: ادامه قطع اینترنت در تضاد با قانون اساسی است

در این گفت‌وگو، بحث فقط بر سر قطع اینترنت نیست؛ از تفسیر قانون اساسی، وضعیت‌های اضطراری، شکل‌گیری اینترنت طبقاتی و سیم‌کارت‌هایی که دسترسی را به امتیاز تبدیل کرده‌اند، صحبت کردیم. فرحناکیان می‌گوید حاکمیت چاره‌ای نداشته؛ اما هم‌زمان تأکید می‌کند که عادی‌سازی این تبعیض، خشم همان مردمی را بیشتر می‌کند که بیشترین هزینه را بابت قطع اینترنت داده‌اند.
در این گفت‌وگو، بحث فقط بر سر قطع اینترنت نیست؛ از تفسیر قانون اساسی، وضعیت‌های اضطراری، شکل‌گیری اینترنت طبقاتی و سیم‌کارت‌هایی که دسترسی را به امتیاز تبدیل کرده‌اند، صحبت کردیم. فرحناکیان می‌گوید حاکمیت چاره‌ای نداشته؛ اما هم‌زمان تأکید می‌کند که عادی‌سازی این تبعیض، خشم همان مردمی را بیشتر می‌کند که بیشترین هزینه را بابت قطع اینترنت داده‌اند.
حکمرانی خوب حکمرانی فضای مجازی
مصوبۀ دولت پزشکیان جهت توسعۀ پتروشیمی تبریز: بازتعریف عدالت زیست‌محیطی تاریخ : 1404/12/05

مصوبۀ دولت پزشکیان جهت توسعۀ پتروشیمی تبریز: بازتعریف عدالت زیست‌محیطی

تصویب‌نامه هیئت‌وزیران در ۱۱ آبان ۱۴۰۴ مبنی بر مستثنی شدن «توسعه پتروشیمی تبریز» از محدودیت‌های استقرار صنایع در شعاع ۳۰ کیلومتری شهر تبریز، یکی از نمونه‌های شاخص تصمیم‌گیری دولت در تقاطع توسعه صنعتی، حقوق محیط‌زیست و حقوق عمومی است. این مصوبه در ظاهر، یک مجوز توسعه صنعتی است؛ اما در لایه‌های عمیق‌تر، بازتاب‌دهنده نوعی تلاش حاکمیت برای بازتعریف رابطه میان رشد اقتصادی و الزام‌های زیست‌محیطی در شرایط بحران منابع و فشار اجتماعی است.
تصویب‌نامه هیئت‌وزیران در ۱۱ آبان ۱۴۰۴ مبنی بر مستثنی شدن «توسعه پتروشیمی تبریز» از محدودیت‌های استقرار صنایع در شعاع ۳۰ کیلومتری شهر تبریز، یکی از نمونه‌های شاخص تصمیم‌گیری دولت در تقاطع توسعه صنعتی، حقوق محیط‌زیست و حقوق عمومی است. این مصوبه در ظاهر، یک مجوز توسعه صنعتی است؛ اما در لایه‌های عمیق‌تر، بازتاب‌دهنده نوعی تلاش حاکمیت برای بازتعریف رابطه میان رشد اقتصادی و الزام‌های زیست‌محیطی در شرایط بحران منابع و فشار اجتماعی است.
حقوق محیط زیست حکمرانی خوب
نظم‌بخشی بیشتر به دعاوی علیه دستگاه‌های اجرایی تاریخ : 1404/09/25

نظم‌بخشی بیشتر به دعاوی علیه دستگاه‌های اجرایی

درمجموع، شیوه‌نامه تبصره (4) ماده ۱۶ را می‌توان تلاشی جدی برای نظم‌بخشی به دعاوی علیه دستگاه‌های اجرایی دانست؛ تلاشی که در صورت اجرای دقیق، می‌تواند هم از بار دیوان عدالت اداری بکاهد و هم دستگاه‌ها را به پاسخ‌گویی مؤثرتر وادار کند. بااین‌حال، این نظم‌بخشی با افزایش تشریفات و حساسیت مواعد همراه است و نقش وکلا را از طرح‌کننده صرف دعوا به مدیر فرایند پیش‌دادرسی اداری ارتقا می‌دهد.
درمجموع، شیوه‌نامه تبصره (4) ماده ۱۶ را می‌توان تلاشی جدی برای نظم‌بخشی به دعاوی علیه دستگاه‌های اجرایی دانست؛ تلاشی که در صورت اجرای دقیق، می‌تواند هم از بار دیوان عدالت اداری بکاهد و هم دستگاه‌ها را به پاسخ‌گویی مؤثرتر وادار کند. بااین‌حال، این نظم‌بخشی با افزایش تشریفات و حساسیت مواعد همراه است و نقش وکلا را از طرح‌کننده صرف دعوا به مدیر فرایند پیش‌دادرسی اداری ارتقا می‌دهد.
آیین دادرسی مدنی حکمرانی خوب
حق بر خدمات عمومی؛ قربانی پنهان کوچک‌سازی بودجه؟ تاریخ : 1404/09/15

حق بر خدمات عمومی؛ قربانی پنهان کوچک‌سازی بودجه؟

درنهایت، پرسش اصلی همچنان پابرجاست: حق بر خدمات عمومی، قربانی پنهان کوچک‌سازی بودجه است یا برنده آن؟ پاسخ به نحوه اجرای سیاست‌ها بستگی دارد. کوچک‌سازی بودجه می‌تواند فرصتی برای انضباط مالی، کاهش تورم و ارتقای کارآمدی باشد؛ اما اگر بدون توجه به حقوق اقتصادی مردم و بدون اصلاح نهادی اجرا شود، نخستین قربانی آن خدماتی خواهد بود که زندگی روزمره مردم به آن وابسته است: سلامت، آموزش، تأمین اجتماعی و رفاه پایه. در یک‌ کلام، بودجه کم اشکالی ندارد؛ اگر حقوق اقتصادی مردم کمتر نشود.
درنهایت، پرسش اصلی همچنان پابرجاست: حق بر خدمات عمومی، قربانی پنهان کوچک‌سازی بودجه است یا برنده آن؟ پاسخ به نحوه اجرای سیاست‌ها بستگی دارد. کوچک‌سازی بودجه می‌تواند فرصتی برای انضباط مالی، کاهش تورم و ارتقای کارآمدی باشد؛ اما اگر بدون توجه به حقوق اقتصادی مردم و بدون اصلاح نهادی اجرا شود، نخستین قربانی آن خدماتی خواهد بود که زندگی روزمره مردم به آن وابسته است: سلامت، آموزش، تأمین اجتماعی و رفاه پایه. در یک‌ کلام، بودجه کم اشکالی ندارد؛ اگر حقوق اقتصادی مردم کمتر نشود.
حقوق اقتصادی حکمرانی خوب
سهامدار مقصر؛ چهرۀ تازه پاسخ‌گویی در نظام بانکی ایران تاریخ : 1404/08/08

سهامدار مقصر؛ چهرۀ تازه پاسخ‌گویی در نظام بانکی ایران

نظام بانکی ایران با تشریفات بند «ج» ماده ۸ قانون برنامه پیشرفت برای نخستین‌بار به مرحله‌ای می‌رسد که در آن مسئولیت، به‌اندازه اختیار، معنا پیدا می‌کند. سهامدار مقصر دیگر نمی‌تواند پشت عنوان «خصوصی بودن» یا «وابستگی سیاسی» پنهان شود. قانون صریح است: دارایی‌های سهامدار مقصر، نخستین منبع جبران تعهدات بانکی است. این تغییر فلسفی، همان حلقه مفقوده‌ای است که می‌تواند به بازسازی اعتماد عمومی بین مردم و نظام مالی کشور منجر شود؛ به‌شرط آنکه اجرا، قربانی مصلحت‌گرایی و فشارهای بیرونی نشود.
نظام بانکی ایران با تشریفات بند «ج» ماده ۸ قانون برنامه پیشرفت برای نخستین‌بار به مرحله‌ای می‌رسد که در آن مسئولیت، به‌اندازه اختیار، معنا پیدا می‌کند. سهامدار مقصر دیگر نمی‌تواند پشت عنوان «خصوصی بودن» یا «وابستگی سیاسی» پنهان شود. قانون صریح است: دارایی‌های سهامدار مقصر، نخستین منبع جبران تعهدات بانکی است. این تغییر فلسفی، همان حلقه مفقوده‌ای است که می‌تواند به بازسازی اعتماد عمومی بین مردم و نظام مالی کشور منجر شود؛ به‌شرط آنکه اجرا، قربانی مصلحت‌گرایی و فشارهای بیرونی نشود.
حقوق بانکی حقوق تجارت حکمرانی خوب