بررسی ابعاد قانونی یک خاموشی 60 روزه: ادامه قطع اینترنت در تضاد با قانون اساسی است
تاریخ : 1405/02/09
گزیده جستار: در این گفتوگو، بحث فقط بر سر قطع اینترنت نیست؛ از تفسیر قانون اساسی، وضعیتهای اضطراری، شکلگیری اینترنت طبقاتی و سیمکارتهایی که دسترسی را به امتیاز تبدیل کردهاند، صحبت کردیم. فرحناکیان میگوید حاکمیت چارهای نداشته؛ اما همزمان تأکید میکند که عادیسازی این تبعیض، خشم همان مردمی را بیشتر میکند که بیشترین هزینه را بابت قطع اینترنت دادهاند.
اين گفتوگو در تاريخ نهم اردبیهشتماه ۱۴۰5 در رسانۀ دیجیاتو منتشر شد + دانلود ویدئوی کامل آن
بررسی ابعاد قانونی یک خاموشی 60 روزه:
ادامه قطع اینترنت در تضاد با قانون اساسی است
بیش از ۶۰ روز قطعی اینترنت، یک شکاف جدی ساخته است؛ میان آنهایی که دسترسی دارند و اکثریتی که ندارند. مردم از اینکه حق دسترسی به اینترنت از آنها گرفته شده و برخی دسترسی دارند ناراحتاند. فرشید فرحناکیان؛ وکیل دادگستری، هم از این اتفاق با عنوان تبعیض یاد میکند؛ اگرچه او معتقد است اینترنت دیگر یک حق نیست، اما ادامه قطعی آنهم برای مدت نامعلوم را در تضاد با روح قانون اساسی میداند.
گفتگو با فرشید فرحناکیان، وکیل دادگستری، از یک پرسش ساده شروع میشود: «آیا در نظام حقوقی ایران، دسترسی به اینترنت یک حق بنیادین است؟». پاسخی که او میدهد به یک بله یا خیر ساده ختم نمیشود. فرحناکیان میگوید چنین موضوعی بهصراحت در قانون نیامده؛ اما از دل مجموعهای از حقوق بزرگتر، از آزادی بیان تا حق کار و مشارکت عمومی، میتوان به آن رسید.
از یکسو تأکید میکند مردم باید روی اینکه اینترنت حقشان است و رئیسجمهور بهعنوان منتخب مردم پیگیر این موضوع باشد، پافشاری کنند؛ اما از سوی دیگر معتقد است نباید به این مسئله صرفاً از یک زاویه نگاه کرد.
فرحناکیان البته در دنیای امروز دسترسی به اینترنت را یک حق نمیداند و معتقد است به «یک امتیاز ویژه یا مشروط امنیتی» تبدیلشده است: «بحث آزادی دیجیتال به امنیتسازی اینترنت تبدیل شده و سطوح آن مختلف است. ما نمیتوانیم خارج از فضای جهانی درباره حق دسترسی آزاد به اینترنت صحبت کنیم. تبدیل حق دسترسی به اینترنت به یک امتیاز از خود آمریکا و از سال 2008 آغاز شد.»
به گفته وی، حاکمیت در ایران نیز ملاحظات خاص خود را دارد و تلاش میکند بر اساس آنها تصمیمگیری کند: «به نظر میرسد مسئله اصلی، نبود جایگزینهای مناسب است؛ به این معنا که وقتی راهحل جایگزین مؤثری وجود ندارد، تصمیمگیران ترجیح میدهند صورتمسئله را حذف کنند، یعنی یا دسترسی را بهطور کامل قطع کنند یا آن را بهصورت محدود و طبقاتی ارائه دهند.»
این وکیل دادگستری در بخش دیگری از سخنانش به دیجیاتو میگوید حتی اگر محدودیتها در شرایط خاص قابلدرک باشند، استمرار وضعیت اضطراری برای مدت طولانی و نامشخص با روح قانون اساسی سازگار نیست.
در این گفتوگو، بحث فقط بر سر قطع اینترنت نیست؛ از تفسیر قانون اساسی، وضعیتهای اضطراری، شکلگیری اینترنت طبقاتی و سیمکارتهایی که دسترسی را به امتیاز تبدیل کردهاند، صحبت کردیم. فرحناکیان میگوید حاکمیت چارهای نداشته؛ اما همزمان تأکید میکند که عادیسازی این تبعیض، خشم همان مردمی را بیشتر میکند که بیشترین هزینه را بابت قطع اینترنت دادهاند.